ปฏิทินเหตุการณ์ หน้าที่ ๑ หน้าที่ ๒ หน้าที่ ๓ หน้าที่ ๔
หน้าที่ ๑
พ.ศ. ๒๐๙๘ สมภพ (วันประสูติพระนเรศวร) ปีเถาะ
พ.ศ. ๒๑๐๗ หงสาวดีจึงได้ขอตัวพระนเรศวรซึ่งมีพระชนม์มายุเพียง ๙ พรรษาในขณะนั้นไปเป็นตัวประกันที่กรุงหงสาวดี เนื่องจากหงสาวดียึดเมืองพิษณุโลก (ซึ่งในขณะนั้นพระมหาธรรมราชาได้ครองอยู่)
พ.ศ. ๒๑๑๒ เมื่อวันอาทิตย์ เดือนสิงหาคม กรุงศรีอยุธยาถูกตีแตกในครั้งแรกโดยพม่าในสมัยพระเจ้าหงสาวดีบุเรงนอง สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช ทรงขึ้นครองราชย์กรุงศรีอยุธยาในปีนี้เอง
พ.ศ. ๒๑๑๔ พระนเรศวรดำรงพระอิสริยยศเป็น พระมหาอุปราช ขึ้นครองเมืองพิษณุโลก เมื่อพระชนม์พรรษา ๑๖ ปี
พ.ศ. ๒๑๒๔ พระเจ้าหงสาวดีบุเรงนองสวรรคต พระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรงขึ้นครองราชย์แทน แล้วสถาปนา มังกยอชวา ขึ้นเป็นพระมหาอุปราชมังกะยอชวาแห่งกรุงสาวดี และพระนเรศวรตีเมืองคัง จับเจ้าฟ้าไทยใหญ่ให้กับพระเจ้าหงสาวดี
พ.ศ. ๒๑๒๗ พระนเรศวรประกาศอิสรภาพ ณ เมืองแครง เมื่อวันอังคาร เดือนพฤษภาคม เวลาประมาณ ๑๙.๐๐ น. หลังจากประกาศอิสรภาพพระเจ้าหงสาวดีให้จัดทัพเข้ามาตีไทยเพื่อไม่ให้ตั้งตัวได้โดยส่งพระยาพสิมและพระเจ้าเชียงใหม่เป็นแม่ทัพ แต่ตีไทยไม่สำเร็จจึงต้องยกทัพกลับพระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรงตั้งใจจะตีต่อให้ได้จึงสั่งทัพให้สู้ไปตั้งรับไป เพื่อรอทัพหลวงของพระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรงจะยกมาตีกรุงศรีอยุธยาเอง
ภาพ : สมเด็จพระนเรศวรเสด็จทรงพระแสงปืนข้ามแม่น้ำสะโตง หลังจากประกาศอิสรภาพ